Archive for the ‘ekonomia na codzień’ Category

Zawody gwarantujące pracę

Nie ulega wątpliwości, iż na rynku pracy istnieją zawody, w których, w aktualnej rzeczywistości gospodarczej, występuje większe zapotrzebowanie na pracę, niż w innych. Jeśli dana osoba wykonuje taki właśnie zawód, to jest bardziej prawdopodobne, iż nie znajdzie się ona bez pracy, przynajmniej przez dłuższy okres. Oczywiście trudno jest oczekiwać od osoby o długoletnim doświadczeniu zawodowym, iż całkowicie zmieni wykonywany przez siebie zawód, choć i takie przypadki, przy dużej determinacji, się zdarzają. Jednak osobom młodym, dopiero rozpoczynającym swe dorosłe życie, można poradzić wybór takiego zawodu, który nie tylko odpowiada ich zdolnościom i predyspozycjom charakterologicznym, ale także zwiększa szansę na długotrwałe zatrudnienie. Niestety, dziś już żaden zawód w praktyce nie gwarantuje zatrudnienia przez kilkadziesiąt lat w tym samym zakładzie, jak to było w minionym ustroju. Tym niemniej wydaje się, że dziś rynek pracy w zawodach humanistycznych jest już w dużej mierze nasycony, natomiast poszukiwane są osoby w zawodach technicznych. Warto też posiadać szerokie kompetencje zawodowe, nawet sobie przeciwstawne, co zwiększa szanse na wykonywanie przynajmniej jednego zawodu w sytuacji utraty pracy. Wielozawodowość jest zresztą cechą charakterystyczną w obecnej gospodarce rynkowej.

Jak znaleźć pracę ?

Najprostsza odpowiedź na powyższe pytanie brzmi – pracę należy znaleźć szybko, w okresie najwyżej kilku miesięcy od utraty poprzedniej pracy. Wynika to z faktu, iż im dłużej będziemy osobami bezrobotnymi, tym trudniej będzie nam znaleźć energię i motywację do skutecznego poszukiwania pracy. Warto więc w sytuacji, kiedy spodziewamy się już wcześniej utraty pracy, zacząć odpowiednio szybciej szukać nowego miejsca zatrudnienia. Gdzie najlepiej poszukiwać pracy? Najważniejszą rolę odgrywa tutaj sieć znajomości, gdyż uzyskujemy w ten sposób odpowiednią rekomendację, a także możemy znaleźć zatrudnienie w firmie, która nie ogłasza się na zewnątrz. Prócz tego oczywiście konieczne jest przeglądanie ofert internetowych, prasowych, a nawet ukazujących się na słupach ogłoszeniowych. W Internecie możemy znaleźć liczne portale ogłoszeniowe, które mogą nam bezpłatnie przesyłać informacje o aktualnych ofertach pracy w naszym zawodzie. W niektórych sytuacjach efekt może też przynieść bezpośrednia rozmowa na temat zatrudnienia z potencjalnymi pracodawcami. Oczywiście, niezbędnym elementem skutecznego poszukiwania pracy jest także stworzenie profesjonalnego oraz rzetelnego życiorysu oraz listu motywacyjnego. Do znalezienia pracy będzie potrzebna niewątpliwie nasza determinacja, zaangażowanie i wytrwałość, poparte dozą szczęścia.

Rola urzędów pracy w zwalczaniu bezrobocia

Państwo powołało wyspecjalizowane instytucje, których zadaniem jest walka z bezrobociem. Tymi instytucjami są powiatowe urzędy pracy. Analizując ich działalność, można postawić pytanie, czy odpowiednio skutecznie spełniają one swoje główne zadanie. Część osób bezrobotnych może bowiem odnieść wrażenie, iż urzędy pracy zapewniają pracę przede wszystkim osobom w nich zatrudnionym. Choć bowiem jednym z głównych zadań tych urzędów pozostaje pośrednictwo pracy, to jednak wielu pracodawców szuka pracowników innymi kanałami, nie dostarczając ofert do urzędu pracy. Również doradztwo zawodowe, jakie świadczą pracownicy urzędów, nie zawsze przynosi satysfakcjonujące efekty. Urzędy pracy kierują też swoich podopiecznych na różne kursy i programy, w ramach aktywnych metod zwalczania bezrobocia. Choć nie ulega wątpliwości, że można w ten sposób znaleźć pracę, to jednak można odnieść wrażenie, iż dla pracowników urzędu liczy się przede wszystkim realizacja tych programów, a nie to, ilu bezrobotnym udało się znaleźć pracę po ich ukończeniu. Receptą na większą skuteczność urzędów pracy, mogło by być uzależnienie wynagrodzeń ich pracowników od efektów swej działalności, czyli liczby osób, którym udało się znaleźć nową pracę. Taka metoda aktywizowania pracowników jest stosowana w większości przedsiębiorstw sektora prywatnego.

Sposoby przeciwdziałania bezrobociu

Z uwagi na negatywne skutki bezrobocia, państwo stosuje liczne metody, żeby przeciwdziałać jego zwiększaniu się, a także ograniczać skutki, gdy utrata pracy stała się już faktem. Najprostszą, ale zarazem najtrudniejszą metodą walki z bezrobociem, jest stymulowanie wzrostu gospodarczego, dzięki któremu zwiększa się popyt na towary i usługi, a tym samym także ilość miejsc pracy. Jednak trudno to osiągnąć w warunkach światowego kryzysu gospodarczego. Stąd też polityka państwa ogranicza się w dużej mierze do ograniczania skutków bezrobocia, w postaci wypłaty różnego rodzaju zasiłków i świadczeń, w tym przede wszystkim zasiłku dla bezrobotnych. Jest on jednak przyznawany na dość krótki okres, a także pod warunkiem odpowiednio długiego okresu pracy i osiągania w niej odpowiednio wysokich dochodów, stąd otrzymuje go jedynie niewielki odsetek ogółu bezrobotnych. Ponadto państwo stosuje też metody aktywizowania bezrobotnych, które mają im pomóc w znalezieniu nowej pracy. Należą do nich wszelkiego rodzaju kursy, pomagające w nabyciu nowych umiejętności, staże i praktyki, finansowane przez państwo, środki na rozpoczęcie działalności gospodarczej i wiele innych. Jednakże środki, przeznaczone na realizację powyższych aktywnych metod zwalczania bezrobocia, są ograniczone, a ich realizowanie przez urzędy pracy nie zawsze skuteczne.

Czy bezrobocie może mieć skutki pozytywne ?

Wydawać by się mogło, iż bezrobocie nie może przynieść ze sobą żadnych skutków pozytywnych. Wywołuje przecież wiele negatywnych zjawisk, zarówno w sferze materialnej, jak i w osobowości osoby, która utraciła pracę. Rzeczywiście, skutki bezrobocia są dotkliwe, trzeba jednak pamiętać o tym, że istnieje pewna naturalna stopa bezrobocia, która kształtuje się zazwyczaj na poziomie 3 – 5%. Oznacza to, że w praktyce jest niemożliwa sytuacja całkowitego braku bezrobocia. Ponadto w niektórych przypadkach bezrobocie, oczywiście stosunkowo krótkie, może okazać się korzystne dla osoby, która straciła pracę. Może tak być w przypadku, gdy dotychczasowa praca była bardzo męcząca i spowodowała wyczerpanie psychiczne. Wówczas, paradoksalnie, czas bezrobocia może przynieść także wypoczynek psychiczny. Utrata pracy może też sprzyjać decyzjom, o które trudno w czasie wykonywania pracy, a mianowicie o zmianie zawodu na taki, który uznamy za bardziej odpowiedni, a także wyszukaniu i rozwinięciu swoich często ukrytych zdolności, które z czasem mogą stać się podstawą naszej pracy zarobkowej. Oczywiście warunkiem, aby pozytywne skutki bezrobocia przewyższyły negatywne, jest jego krótki okres trwania, co najwyżej kilkumiesięczny. W dłuższym okresie bowiem, psychologiczne skutki bezrobocia muszą wywrzeć swój negatywny wpływ, nawet jeśli nie wystąpią przy tym nadmierne problemy finansowe.

Negatywne skutki bezrobocia

Bezrobocie kojarzy się, w opinii społeczeństwa, przede wszystkim z biedą. Niewątpliwie utrata pracy będzie się wiązała z pogorszeniem sytuacji materialnej osoby bezrobotnej, nawet jeśli posiada ona odłożone środki finansowe, które pozwolą jej bezproblemowo przetrwać jakiś czas. Tym niemniej, bezrobocie rodzi także wiele innych negatywnych skutków, nie tylko w sferze materialnej, ale także i duchowej. Osoba bezrobotna traci w dużej mierze swój status społeczny, nie tylko przez samą utratę pracy, ale także z tego powodu, iż nie może już posiadać takiego statusu materialnego i towarzyskiego, jaki posiada większość jej dotychczasowych znajomych. Już sam powyższy fakt może powodować u bezrobotnego frustrację, ale zazwyczaj na plan pierwszy wysuwa się poczucie beznadziei, niewiary w siebie i swoje umiejętności, które rośnie wraz z wydłużaniem czasu pozostawania bez pracy. Bezrobotny stopniowo zrywa kontakty ze znajomymi, wyobcowuje się ze swojego dotychczasowego środowiska i chętnie przebywa z innymi bezrobotnymi. Jeśli posiada rodzinę, może się pojawić poczucie agresji w stosunku do jej członków, co z czasem może zaowocować nawet rozwodem. W takiej sytuacji nietrudno o to, aby osoba bezrobotna uległa degeneracji, choćby poprzez pijaństwo, utratę miejsca zamieszkania i niechęć do poszukiwania pracy.

Typologia rodzajów bezrobocia

Bezrobocie można podzielić na różne sposoby. Podział ten ma oczywiście stosunkowo niewielkie znaczenie dla samej osoby bezrobotnej, gdyż ma głównie znaczenie statystyczne, choć mogą się wiązać się z nim różne metody aktywizacji poszczególnych bezrobotnych. Tak więc, można tutaj wyróżnić bezrobocie cykliczne, inaczej mówiąc koniunkturalne, występujące w trakcie trwania kryzysów gospodarczych. Bezrobocie strukturalne wiąże się ze zbyt dużą podażą pracy, w stosunku do popytu na pracę. Bezrobocie może być też uzależnione, szczególnie w niektórych branżach, od sezonowości. Wreszcie mamy także bezrobocie frykcyjne, które wiąże się z ruchliwością społeczeństwa, zmienianiem przez nie miejsca pracy, pobytu itp. Inny podział bezrobocia, opiera się o długość jego trwania i wyróżnia bezrobocie krótkookresowe, trwające do 3 miesięcy, średniookresowe, trwające od 3 miesięcy do roku, oraz długookresowe, trwające przez ponad rok, które z czasem może się przerodzić w chroniczne. Według jeszcze jednego podziału, wyróżniamy bezrobocie jawne, czyli zarejestrowane w urzędach pracy oraz ukryte, pozostające poza statystyką. Klasyfikacja bezrobocia pomaga nie tylko w identyfikacji jego przyczyn, ale także w stosowaniu środków zaradczych, choć ich skuteczność jest uzależniona od wielu czynników i w związku z tym, często bywa wątpliwa.

Najczęstsze przyczyny bezrobocia

Dla każdej z osób, która nie posiada pracy, a nie jest w stanie się utrzymać dzięki posiadaniu dochodów z innych źródeł, bezrobocie jest niewątpliwie zjawiskiem bardzo dotkliwym. Trzeba jednak zauważyć, że okres pozostawania danej osoby bez pracy, może zależeć nie tylko od jej umiejętności, doświadczenia oraz determinacji w poszukiwaniu pracy, ale także od przyczyny utraty przez nią pracy. Biorąc pod uwagę tylko czynniki obiektywne, z pewnością można wyróżnić kilka głównych przyczyn bezrobocia. Jedną z nich jest występowanie bezrobocia strukturalnego, czyli niedopasowania podaży i popytu na pracę. Typowym przykładem bezrobocia strukturalnego jest to, które zostało wywołane poprzez utratę zapotrzebowania na część wytworów pracy robotników wielkoprzemysłowych. Inną przyczyną bezrobocia może być prawo pracy, które może być na tyle mało elastyczne, iż utrudnia zatrudnianie nowych pracowników. W niektórych zawodach przyczyną bezrobocia mogą być też prawne utrudnienia w prowadzeniu działalności w danej branży, związane z potrzebą uzyskania odpowiednich licencji i zezwoleń. Wielu pracodawców, jako przyczynę bezrobocia określa natomiast także wysokie koszty pracy, związane zarówno z wysokimi składkami na ubezpieczenia społeczne, jak i wysoką płacą minimalną dla pracowników, co zresztą jest argumentacją dość wątpliwą.

Czym jest stopa bezrobocia ?

W różnego rodzaju felietonach prasowych i telewizyjnych, możemy się często zetknąć z pojęciem stopy bezrobocia. Jest ono o tyle ważne, iż całkowita liczba osób bezrobotnych nie powie nam o aktywności społeczeństwa na określonym terenie, ponadto trudno też porównywać ze sobą poszczególne rejony pod względem skali bezrobocia w nich panujących, głównie ze względu na różnice w liczbie mieszkańców. Dlatego powszechnie stosowaną miarą bezrobocia, jest właśnie stopa bezrobocia. Można ją określić jako liczbę osób bezrobotnych, czyli pozostających bez pracy, w stosunku do ogółu ludności aktywnej zawodowo. Jednakże definicja ta wymaga wyjaśnienia dwóch pojęć: aktywności zawodowej i bierności zawodowej. Otóż ludźmi aktywnymi zawodowo określa się te osoby, które bądź pracują, lub też aktualnie nie pracują, ale aktywnie poszukują pracy, czyli są właśnie bezrobotnymi. W każdym społeczeństwie będzie jednak istniała grupa osób biernych zawodowo, czyli takich, które ani nie pracują, ani też nie poszukują pracy. Taka ich sytuacja może wynikać z kilku powodów, mianowicie część osób nie może pracować z racji chorób, inni właśnie uczą się lub też odbywają przykładowo służbę wojskową, wreszcie część osób utrzymuje się w inny sposób, niż przez pracę. Stopa bezrobocia dotyczy także oczywiście ludzi, którzy aktualnie są w wieku produkcyjnym.

Deficyt budżetu państwa

W naszym budżecie domowym nie może stale występować stan nierównowagi. Owszem, w krótkim okresie można sobie wyobrazić nadwyżkę wydatków nad dochodami, czyli deficyt budżetu domowego, jednak możliwości jego finansowania są ograniczone, gdyż po prostu możemy nie otrzymać kolejnych kredytów. W związku z tym, na dłuższą metę nasz budżet domowy będzie musiał być zrównoważony. Nieco inaczej wygląda natomiast kwestia deficytu budżetu państwa. Naturalnym jest, iż nie można drastycznie ograniczać wydatków budżetu państwa, gdyż może to zagrozić stabilności życia społecznego, a ponadto znaczną część wydatków budżetowych pochłania obsługa długu publicznego, z której nie można zrezygnować. Jeśli przy tym dochody budżetu są niewystarczające, przykładowo z powodu gorszej koniunktury gospodarczej, deficyt budżetu państwa stanie się faktem. Tak więc, deficyt budżetu państwa sam w sobie nie jest niczym złym, tym bardziej, iż państwo bez trudu uzyska kupców na swoje obligacje. Jednak trzeba tu zauważyć, że nadmierny deficyt też może rodzić negatywne reperkusje. W takiej sytuacji obsługa długu publicznego pochłania zbyt duży odsetek wydatków, a ponadto koszt obsługi może być jeszcze wyższy, z powodu uznania kraju za mniej stabilny. Wówczas trzeba oferować wyższe oprocentowanie obligacji, aby znaleźli się chętni na te papiery wartościowe.