Archive for the ‘ekonomia na codzień’ Category

Dochody budżetu państwa

Z uwagi na dużą skalę wydatków budżetu państwa, praktycznie co roku rosnących, bardzo ważną sprawą dla polskiej sytuacji gospodarczej staje się zapewnienie przez państwo odpowiednich dochodów, które następnie mogą być wykorzystane w ramach budżetu państwa. Za podstawowe źródła dochodów budżetu państwa, należy uznać przede wszystkim podatki, które mogą przysporzyć nawet 80% dochodów. Najważniejszą rolę odgrywa tutaj podatek od wartości dodanej (VAT), z którego wpływy państwo uzyskuje wskutek transakcji sprzedaży większości produktów i usług w gospodarce rynkowej, a także podatek dochodowy, zarówno od osób prawnych, jak i fizycznych. Z innych źródeł dochodów, można tutaj wymienić cła, dywidendy, wpłaty z przedsiębiorstw państwowych i jednoosobowych spółek Skarbu Państwa, wpłaty z zysku Narodowego Banku Polskiego, dochody państwowych jednostek budżetowych, dochody z najmu i dzierżawy, a także różnego rodzaju odsetki. Warto tutaj zauważyć, że spora część dochodów, zwłaszcza z tytułu podatków, w dużej mierze zależy od aktualnej sytuacji gospodarczej. Dobra koniunktura wiąże się bowiem z większą ilością konsumowanych towarów i usług, a także z większymi zarobkami pracowników, co automatycznie przynosi wyższe dochody podatkowe. Natomiast podczas kryzysu, powyższe dochody stają się niewątpliwie mniejsze.

Wydatki budżetu państwa

Analizując nasze życie społeczne, możemy dostrzec wokół siebie wiele instytucji, których funkcjonowanie nie jest oparte na rachunku ekonomicznym. Inaczej mówiąc, za korzystanie z usług takich instytucji, jak przykładowo wojsko i policja, nic nie płacimy. Z kolei odpłatność za usługi innych, takich jak szkoły publiczne i sądownictwo, jest stosunkowo niewielka i z pewnością nie pokrywa kosztów ich funkcjonowania. Jednak mimo wszystko ktoś te koszty musi pokrywać. Dokonuje ich państwo, stąd właśnie takie wydatki stanowią znaczący odsetek ogółu wydatków budżetu państwa. Trzeba jednak tutaj zauważyć, iż bardzo znaczny udział w wydatkach budżetu państwa ma obsługa długu publicznego, czyli koszt wykupu obligacji. Są to wydatki sztywne, czyli nie można ich zredukować. Innymi ważnymi punktami budżetu państwa po stronie wydatków, są między innymi wydatki na realizację Wspólnej Polityki Rolnej, subwencje dla partii politycznych oraz dla jednostek samorządu terytorialnego, a także wszelkiego rodzaju dotacje, w tym szczególnie na Zakład Ubezpieczeń Społecznych, aby ten posiadał środki na wypłatę emerytur i rent. Warto zauważyć, że corocznie określany jest limit wydatków, gdyż potrzeby w tym zakresie są znacznie wyższe, niż dopuszczalny w ramach prawa deficyt budżetowy. Takie ograniczanie służy też stabilności gospodarki.

Czym jest budżet państwa ?

Każde gospodarstwo domowe musi uwzględniać w swym działaniu rachunek ekonomiczny. Wprawdzie funkcjonuje ono na nieco innych zasadach, niż przedsiębiorstwo, jednak podobnie jak ono, osiąga różnego rodzaju dochody i musi ponosić wydatki. Uwzględnienie rachunku ekonomicznego jest o tyle istotne, że gospodarstwo domowe musi w jakimś czasie, np. w ciągu miesiąca, zachować równowagę między swoimi dochodami i wydatkami. Inaczej mówiąc, suma dochodów i wydatków powinna być taka sama. Jeśli natomiast wystąpi deficyt, czyli nadwyżka wydatków nad dochodami, musi on zostać pokryty z środków zewnętrznych, czyli najczęściej z kredytów. Na podobnych zasadach funkcjonuje również budżet państwa, choć oczywiście skala środków, którymi obraca, jest nieporównywalnie większa, niż w przypadku gospodarstwa domowego. Dochody i wydatki budżetu państwa sięgają bowiem wielu miliardów złotych, jednak niezależnie od kwot, państwo powinno dążyć do zrównoważenia budżetu. W praktyce jednak bardzo często, w zasadzie niemal co rok, występuje deficyt budżetowy, który jest pokrywany przede wszystkim poprzez emisję obligacji państwowych. Obligacje te pełnią praktycznie jednak rolę kredytu, gdyż państwo otrzymuje poprzez emisję obligacji określone środki, które musi później zwrócić wraz z odsetkami. Nie ma z tym jednak problemu, gdyż obligacje państwowe cieszą się dużą popularnością.

Ważna rola ubezpieczenia autocasco

Jak wiadomo, część ubezpieczeń jest obowiązkowa, inne natomiast są dobrowolne. Natomiast wśród ubezpieczeń jest wiele takich, nawet bardzo ważnych, które przez wielu ludzi są uznawane za niepotrzebne. Jednym z takich, najbardziej niedocenianych rodzajów ubezpieczeń, jest ubezpieczenie autocasco (AC). Jest to ubezpieczenie dobrowolne, chroniące przede wszystkim przez skutkami uszkodzenia, bądź też kradzieży naszego samochodu. Z tego też powodu, należy je uznać za bardzo ważne. Wielu ludzi uważa jednak, że ubezpieczenie AC jest zbyt drogie i w związku z tym, nie stać ich na nie. Rzeczywiście, wydanie kilkuset złotych w skali roku, może być sprawą dość trudną dla kogoś, czyj samochód jest wart niewiele więcej. Ponadto poważna naprawa takiego samochodu jest często nawet nieopłacalna. Jednak już dla posiadaczy samochodów o wartości przynajmniej kilkunastu tysięcy złotych, a już zwłaszcza nowych, autocasco jest praktycznie pozycją obowiązkową. Przy poważnym uszkodzeniu takiego samochodu, zwłaszcza z winy kierowcy, brak autocasco poważnie uszczupli zasoby finansowe. Podobnie wygląda kwestia kradzieży samochodu – wprawdzie nawet po uzyskaniu świadczenia nieco stracimy, gdyż prawdopodobnie koszt zakupu następnego samochodu będzie droższy niż naszego, jednak nie będzie to jego utrata w całości.

Czy warto się ubezpieczać ?

Każdemu z nas może się w życiu przytrafić sytuacja, w wyniku której ulegnie poważnemu wypadkowi bądź zachoruje. Istnieje też możliwość, iż nasz samochód zostanie uszkodzony lub ukradziony, a mieszkanie zniszczone po pożarze. Jeśli choćby tylko spojrzymy na powyższe zagrożenia, a można by tu wymienić ich o wiele więcej, to wydaje się, że korzystanie z ubezpieczeń powinno być sprawą priorytetową. Tymczasem, choć rynek ubezpieczeniowy jest pokaźny i według badań, każdy statystyczny Polak wydaje na same ubezpieczenia na życie kwotę kilkuset złotych rocznie, to jednak nie oznacza to, iż wszyscy korzystają z ubezpieczeń. Często traktowane są one jako zbędny wydatek, bo „przecież mi się nic nie stanie”. Owszem, może się zdarzyć, iż nie dotknie nas w życiu żadna sytuacja, która będzie objęta ochroną ubezpieczeniową i w związku z tym, pozornie, nasze składki pójdą na marne. Owa pozorność polega na tym, że korzystając z ubezpieczeń, zachowujemy pewność, że odzyskamy chociaż część z tego, co moglibyśmy stracić wskutek szkody. Jesteśmy więc w większym stopniu spokojni, iż nawet losowe, tragiczne wydarzenia nie muszą przynieść katastrofy życiu naszemu lub życiu naszych bliskich. Gwarantowany w ten sposób komfort psychiczny, można uznać za wart wiele więcej, niż wyniesie suma zapłaconych składek, nawet w dłuższym okresie.

Grupowe ubezpieczenia na życie

Poza indywidualnymi ubezpieczeniami na życie, dużą popularnością cieszą się również grupowe ubezpieczenia na życie. Są to specjalne polisy na życie, oferowane nie pojedynczym osobom, lecz grupom osób, z reguły pracownikom jednego przedsiębiorstwa. Dzięki większej liczbie osób ubezpieczonych, firmy ubezpieczeniowe mogą zaoferować w tzw. grupówce nie tylko niższą składkę miesięczną, ale także lepsze warunki, gdyby każda z tych osób ubezpieczała się oddzielnie. Warto też zauważyć, że zakres zdarzeń ubezpieczeniowych objętych świadczeniem, nieco się różni, w porównaniu z indywidualną polisą ubezpieczenia na życie. Oprócz standardowych w takich wypadkach zdarzeń, jak śmierć ubezpieczonego lub też nagłe zachorowanie, polisa grupowego ubezpieczenia na życie obejmuje także zdarzenia związane z rodziną ubezpieczonego – przykładowo śmierć małżonka lub rodziców i teściów, narodziny dziecka. Jest to o tyle korzystne, iż istnieje duże prawdopodobieństwo, że przynajmniej raz lub nawet kilka razy zostanie nam wypłacone świadczenie. Dla osoby ubezpieczonej ważne jest również to, iż często, w sytuacji zaprzestania pracy w danej firmie, towarzystwo ubezpieczeniowe zgadza się na indywidualną kontynuację wcześniejszego grupowego ubezpieczenia na życie, bez zmiany jego warunków i wysokości składki.

Ubezpieczenie na życie

Powinniśmy pamiętać o tym, że nasze życie jest krótkie i dlatego cenne. Nawet jeśli akurat w tym momencie jesteśmy pełni energii i w dobrym stanie zdrowia, to ta sytuacja szybko może się zmienić. Możemy ulec wypadkowi, nawet nie z naszej winy, który przyprawi nas o śmierć lub spowoduje, że nie będziemy mogli już podjąć żadnej pracy. Istnieje także możliwość, że zapadniemy na poważną chorobę, w tym również przewlekłą, która może nas doprowadzić do przedwczesnej śmierci lub też do trwałej niezdolności do pracy. W związku z powyższym, nasza sytuacja materialna bądź też sytuacja naszej najbliższej rodziny, może ulec gwałtownemu pogorszeniu. Stąd też funkcjonują ubezpieczenia osobowe, które pozwalają na wypłatę odpowiednich świadczeń przez towarzystwo ubezpieczeniowe, a łagodzące te dotkliwe i często tragiczne okoliczności. Z takiego ubezpieczenia powinny w szczególności skorzystać osoby, które są jedynymi żywicielami rodziny, osiągają znaczne dochody, w porównaniu z innymi członkami rodziny, a także posiadają duże zobowiązania. Często również można zauważyć praktykę, iż banki zachęcają klientów do wykupienia polisy ubezpieczenia na życie przy zaciąganiu kredytów, szczególnie kredytów hipotecznych. Wabikiem może być tu obniżenie marży, a tym samym wysokości płaconych rat, co zmniejsza obciążenia domowego budżetu.

Ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej

Wszelkiego rodzaju wypadki, w sensie nagłych zdarzeń powodujących znaczne szkody, zarówno majątkowe, jak i osobiste, posiadają zazwyczaj dwie strony – sprawcę i osobę poszkodowaną. Rzadko bowiem się zdarza, aby nie dało się ustalić winy po stronie żadnej z osób, biorących udział w wypadku. Jeśli szkody w danym wypadku są znaczne, a to my zostaniemy uznani za stronę winną wypadku, to może się okazać, iż nie będziemy ich w stanie pokryć, co oczywiście znacząco pogorszy naszą sytuację finansową w przyszłości. Aby uniknąć takiej przykrej sytuacji, wskazane jest skorzystanie z ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej. Takie ubezpieczenie pokryje bowiem szkody na osobie lub na majątku uczestnika wypadku, który nie jest winny jego spowodowania, gdyż wypłaca je wtedy towarzystwo ubezpieczeniowe. W wielu przypadkach, wykupienie ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej jest obowiązkowe. Dotyczy to posiadaczy pojazdów mechanicznych, rolników z tytułu posiadania gospodarstwa rolnego, przedstawicieli zawodów, w których klienci są szczególnie narażeni na powstanie szkody, jak np. lekarzy, prawników, agentów ubezpieczeniowych, inżynierów budownictwa, a także organizatorów imprez masowych, w tym także wycieczek. Każdy z nas może także jednak wykupić dobrowolne ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej, które może zarówno dotyczyć naszego życia zawodowego, jak i prywatnego.

Rola ubezpieczeń majątkowych

Każdy z nas, niezależnie od wieku, pochodzenia i narodowości, musi zaspokajać swoje podstawowe potrzeby. W dużej mierze zaspokojeniu tych potrzeb służy większość rzeczy, którymi się otaczamy, choć ich posiadanie służy też innym celom. W każdym jednak razie, posiadanie takich dóbr, jak własny dom lub mieszkanie, a także samochód, jest dla większości osób sprawą priorytetową. Nic więc dziwnego w tym, że staramy się je ubezpieczyć, przede wszystkim przed skutkami zajścia takich zdarzeń, jak uszkodzenie, zniszczenie lub też utrata w wyniku różnego rodzaju zdarzeń losowych, w szczególności zaś pożaru i powodzi, bądź też zalania, a także na wypadek ich kradzieży. Opisane powyżej ubezpieczenia można nazwać majątkowymi. Za najpopularniejsze ze ubezpieczeń majątkowych, można uznać ubezpieczenia nieruchomości, zarówno mieszkań, jak i domów, ubezpieczenie autocasco pojazdów mechanicznych, a także obowiązkowe ubezpieczenie budynków, wchodzących w skład gospodarstwa rolnego. Zakres ubezpieczeń majątkowych jest duży, gdyż w zakresie nieruchomości można nimi objąć nie tylko domy i mieszkania, ale także domki letniskowe, domy w budowie, magazyny, hale, a także ich wyposażenie. Z kolei wśród ruchomości, poza samochodami, często ubezpieczane są też dzieła sztuki, biżuteria, jachty, samoloty, skutery i motocykle, a nawet zwierzęta domowe.

Podstawowe rodzaje ubezpieczeń

W życiu każdego z nas mogą zdarzyć się sytuacje, w których dotknie nas niespodziewane zdarzenie, w wyniku którego poniesiemy dotkliwą szkodę. Szkoda może dotyczyć naszego majątku, a także naszej osoby. W wyniku szkody majątkowej możemy utracić daną rzecz, zarówno wskutek zniszczenia jak i kradzieży, bądź też ich naprawa pociągnie za sobą bardzo duże wydatki. Szkoda majątkowa może być najbardziej dotkliwa w przypadku mieszkań i samochodów, stąd też popularne są ubezpieczenia nieruchomości oraz komunikacyjne. Dzięki ubezpieczeniu można pokryć powyższe szkody, choć trzeba tutaj zauważyć, że z reguły wartość ubezpieczenia nie pokrywa w całości uszczerbku, poniesionego wskutek zajścia szkody. Nieco inaczej natomiast wygląda sytuacja w razie zajścia nagłego zdarzenia, które dotyka nas osobiście, przykładowo wypadku. Wskutek właśnie takiego wypadku, a także nagłej choroby, takiej jak zawał serca lub udar, możemy stracić życie lub znaleźć się w na tyle złym stanie zdrowia, że uniemożliwi nam to kontynuowanie pracy zawodowej. W obydwu przypadkach, my lub nasza rodzina, znajdziemy się z pewnością w trudnej sytuacji materialnej. Świadczenie, wypłacone z tytułu posiadania polisy ubezpieczenia na życie lub ubezpieczenia od następstw nieszczęśliwych wypadków, z pewnością poprawi nieco nasz stan finansów.